چومالیلر و ینگی اوی
یازووچی: جمیله ایثار
ترجمه: دکتور شفیقه یارقین
بیر کون، کتّه و کېنگ بیر باغده، بیر گروه چومالیلر اۉزلریگه مستحکم، گۉزهل و کتّه راق بیر اوی قوریشگه قرار قیلیبدیلر. چونکه اولر نینگ سانی کونسهیین کۉپهییب، اېندی آلدینگی اویلریگه همهلری سیغیشمس اېدیلر. شو سببلی، چومالیلر کېنگاش قیلیب، همه احتیاجلرینی قاندیره آلهدیگن ینگی بیر اوی قوریشگه قرار قیلیشدیلر.
اولر جوده قیزیقیش و اتحاد بیلن ینگی و کتّه اوی قوریشنی ریجهلشتیردیلر. ینگی اوی نهفقط یشش اوچون ماس بۉلیشی، بلکه کوندهلیک فعالیتلر جملهدن، دم آلیش، تخملر و یاش چومالیلرنی سقلش اوچون هم یېترلی امکانیتلرگه اېگه بۉلیشی کېرهک اېدی.
اولر هر تامانلمه دقت بیلن اوی قوریش اوچون ماس جاینی تنلب، اۉته ذوق و تیریشقاقلیک بیلن اوینی قوریب آلدیلر. ینگی اوی بیر قنچه اوتاقلردن عبارت بۉلیب، هر بیر اوتاق معلوم بیر مقصد اوچون قوریلگن اېدی. اوتاقلردن بیری آذوقه نی ذخیره قیلیش اوچون، ینه بیری دم آلیش و سپورت قیلیش اوچون، باشقه اوتاقلر اېسه تخملر و یاش چومالیلرنی پرورش قیلیش اوچون نظرده توتیلگن اېدی. اوی نینگ مرکزیده کتّه و کېنگ بیر جای هم بار اېدی، بو یېرده بیرهملر و مراسملر اۉتکهزیلر اېدی.
چومالیلر اوینی اوستهلیک بیلن گۉزهل طرزده یسب، دېوارلرنی مخصوص طرزده بېزهتدیلر و تاملرنی شوندهی قوردیلر که، قویاش نوری آسانگینه ایچکریگه توشیشی ممکن اېدی. حتی بعضی اوتاقلرنینگ دېوارلری ایکّی قبتلی قوریلگن اېدی و موندن مقصد ایسیق-ساووق نینگ اوتکزمسلیگی اېدی.
چومالیلر، آرهلریدهگی بیردملیک و دۉستلیکدن ذوقلهنیب، ینگی اویلریده خوش و بختلی یشر اېدیلر و اویلری دم آلیش و اۉینش اوچون تینچ و قولهی جایگه ایلهنیب، اولر کتّه اوی قوریشگه موفق بۉلگنلری اوچون خورسند اېدیلر.
اما بیر کونی، بیردن، باغده بلند و غیر طبیعی شاوقینلر اېشیتیله باشلهدی. بو شاوقینلر قوریلیش ایشلریده اوستاکارلرنینگ بېل و کلنگ و باشقه معمارلیک اسکونهلر نینگ ایشلهتیشی، تاش و خشت و توپراق توشیش کبی تاووشلر اېدی، شاوقینلر جوده بلندلیگی طفیلی چومالیلرنی جوده قۉرقیتدی و نیمه بۉلدی اېکن، دیب تشویشلنه باشلهدیلر.
چومالیلر قۉرقیب، اطرافگه نظر تشلهدیلر و بو تاووشلر نینگ قهیېردن کېلهیاتگنینی بیلمهدیلر. بعضی چومالیلر شاوقیننینگ علتینی بیلیش اوچون تشقریگه چیقدیلر و باشقهلر اویلریده یاشینیب، شاوقین نینگ تېزده تۉختهشینی کوتیب توردیلر.
قیسقه وقت اۉتگچ، اولر بو تاووشلر اوستاکارلر نینگ باغده ایش آلیب بارهیاتگنلری بیلن باغلیق اېکنینی انگلهدیلر. اوستاکارلر بعضی جایلرنی قَیته قوریش و تعمیرلش بیلن مشغول اېدیلر و بو شاوقینلر اولرنینگ ایشلریدن حاصل بولر اېدی. چومالیلر بیرآز تشویشلنسه لر-ده، ینه کوندهلیک حیاتلریگه قَیتدیلر.
بیر نېچه ساعتدن سۉنگ تۉستدن اویدهگی چومالیلر، قویاش نوری یۉقالیب، همه جای قارانغی بۉلیب قالگنینی سېزیب قالدیلر. اولر جوده چۉچیب، حیران بۉلدیلر. بو قارانغیلیک علتینی توشونمهدیلر. بیر پسدن کیین ایشیک نینگ بېرکیلگنی اولرنینگ دقتینی تارتدی.
تشقریده یورگن چومالیلر قَیتیب کېلسهلر، کتّه بیر پرچه لای اویلری نینگ اوستیگه توشیب، اولر نینگ اېشیگینی تۉسیب قۉیگنیگه کۉزلری توشدی.
بو حادثه چومالیلرنی جدي خواطرگه سالیب، اولر نینگ اویلریگه کیریشلرینی ناممکن قیلگن اېدی. اویده قالگن چومالیلر تېزده ایشگه کیریب، توپراقلرنی قازیب، اېشیکنی آچیشگه حرکت قیلدیلر. عین وقتده تشقریدهگی چومالیلر هم توپراقنی قازیشگه جدّي کیریشدیلر.
آغیر محنت و اتحاد بیلن، چومالیلر هر ایکّی تاماندن توپراقنی دقت و احتیاطکارلیک بیلن آلیب تشلب، اوی نینگ اېشیگینی آچدیلر. اېشیک تۉلیق آچیلگندن سۉنگ، برچه چومالیلر خورسند بۉلیب، اویلریگه قَیتدیلر. اولر بیرگهلیکده ایش کۉریش آرقهلی معمانی حل قیلگنلریگه جوده هم فخرلنردیلر.
اۉشه کوندن باشلب، چومالیلر بیردملیک و دۉستلیک بیلن حل قیلینمهیدیگن هېچ قندهی معما یۉقلیگیگه توشونیب یېتدیلر.
Comments